Depresja jest zaburzeniem psychicznym, o którym w mediach mówi się coraz częściej. Choć patrząc z bezpiecznej przestrzeni wydawać się może, że nie jest to żaden “prawdziwy” problem, rzeczywistość jest zgoła odmienna. Na depresję cierpieć może każdy, niezależnie od wieku, statusu materialnego czy płci. Choć od wielu lat w debacie publicznej mówi się o zjawisku depresji wśród kobiet, dopiero od niedawna do tej dyskusji włączona została perspektywa męska. Warto jednak wiedzieć, że pierwsze objawy mogą przypominać kryzys emocjonalny, dlatego łatwo je przeoczyć. Jest to szczególnie zajmujące, ponieważ choć badania wskazują, że kobiety częściej cierpią z powodu depresji, to mężczyźni kilkukrotnie częściej popełniają samobójstwa. Sugeruje to znaczącą rozbieżność między badaniami a rzeczywistością, tak jakby mężczyźni nie chcieli przyznać się do swojego cierpienia. Jakie są tego powody? Czy depresja u mężczyzn różni się od tej u kobiet? Dlaczego mężczyznom tak trudno rozmawiać na ten temat?

Dlaczego mężczyźni nie mówią o depresji?

Ważne dla rozumienia depresji u mężczyzn jest przyjrzenie się kontekstowi społecznemu. Przez wiele lat w społeczeństwie panowały poglądy, że “prawdziwy mężczyzna” nie płacze, nie okazuje słabości. Dlatego, kiedy dochodziło do sytuacji, kiedy jakiś mężczyzna, czy chłopak publicznie pokazał swój płacz i wrażliwość, często mógł być wyśmiewany i wyszydzany. Takie doświadczenia mogą powodować strach, czy lęk przed byciem ocenionym i odrzuconym.

Społeczny ostracyzm sprawił, że wielu mężczyzn może być przekonanych, że w chwili kryzysu i tak nikt – nawet w relacjach w związku, nie udzieli im pomocy, a prawdopodobnie będzie uważać ich za “niemęskich” i nieatrakcyjnych. Obawa przed przyczepieniem takiej łaty sprawia, że wiele osób decyduje się cierpieć w samotności. Dlatego mogą zdecydować, że nie będą otwierać się przed swoimi najbliższymi, nawet, gdy pojawia się kryzys w związku.

Istotne jest tutaj zrozumienie odczuwanej presji społecznej. W stereotypowym spojrzeniu na rolę mężczyzny w świecie, wymaga się od niego: odwagi, waleczności i skuteczności w działaniu. Okazywanie emocji czy rozmawianie o nich uznawane jest za “kobiece”, przez wiele lat było wyśmiewane. Praktycznie jednym uczuciem, które nie było społecznie uznawane za niewłaściwe, był gniew.

Dlatego wielu mężczyzn nie jest nauczonych wyrażania i rozumienia swoich emocji. W połączeniu z presją społeczną czy rodzinną na odniesienie spektakularnego sukcesu prowadzi to do trudności w rozumieniu relacji z samym sobą.

Współcześnie poprzez media społecznościowe, publikowane są wyidealizowane, realistyczne obrazy przedstawiające czyjś styl życia, sylwetkę bądź status materialny. Obrazy takie, choć często jedynie pozorowane i niemające zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością, mogą wywierać dalszą presję na sukces. Niestety wiele osób, w tym znaczna liczba mężczyzn może porównywać siebie, swoje osiągnięcia do tych kreowanych w social mediach. Efektem tego będą: zaburzony obraz siebie, trudności ze zdrową samooceną oraz przygnębienie. Głęboko w sferze emocjonalnej może powstać przekonanie, że w porównaniu z innymi, jesteśmy gorsi, jesteśmy “życiową porażką”.

Wszystkie te czynniki prowadzić mogą do powstania zaburzeń samooceny i postrzegania samego siebie. Warto tutaj również zwrócić uwagę na maskowanie depresji przez mężczyzn. Depresja maskowana może być szczególnie trudna w wykryciu, ponieważ wiele jej objawów, jest niejako zasłaniana innymi, np. pracoholizmem lub wybuchami gniewu.

Objawy depresji u mężczyzn – jak je rozpoznać?

Jakie są objawy męskiej depresji? Czym różni się ona od tej, odczuwanej przez kobiety?

Mężczyźni – mają większe skłonności do eksternalizacji* przeżywanych uczuć. Nie chcąc być uznanymi za “słabych”, często unikają mówienia o swoich uczuciach, zamiast tego tłamszą je w sobie, czego efekty zauważyć można w podejmowanych przez nich działaniach. Gdy zostaną zapytani o swoje samopoczucie, prawdopodobnie będą odpowiadać, że “wszystko jest ok”, oraz bagatelizować własne emocje, czy przeżycia. Wiązać się to może z większymi skłonnościami do:

agresji, w tym autoagresji
działań impulsywnych
rozwinięcia dysfunkcji seksualnych
maskowania emocji poprzez np. rzucanie się w wir pracy, co prowadzić może do popadnięcia w pracoholizm
uzależnienia od alkoholu czy narkotyków
zwiększonej konsumpcji pornografii
zachowań ryzykownych takich jak szybka jazda samochodem
zadaniowego reagowania na stres, zamykania się na innych oraz skupiania się na pracy w samotności i izolacji
trudności w wyrażaniu i rozumieniu własnych emocji

* kierowanie na zewnątrz odczuwanych emocji

Jako dominujące w ciągu dnia przeżywane uczucia można wskazać:

uczucie beznadziei
poczucie braku kontroli
samotność
myśli rezygnacyjne czy samobójcze
mężczyźni cierpiący z powodu depresji, rzadziej zwracają się o pomoc, ponieważ wierzą, że koniec końców i tak zostaną sami

Depresja u mężczyzn po 40. roku życia – objawy i przyczyny

Procent mężczyzn zmagających się z depresją, wśród różnych grup wiekowych rozkłada się mniej więcej równomiernie, jedynym wyjątkiem jest grupa w okolicach 30 – 40 roku życia, w której średnia statystyczna jest nieco wyższa. Wpływa na to oczywiście wiele czynników. Warto jednak pamiętać, że leczenie depresji u mężczyzn może wyglądać różnie w zależności od wieku i indywidualnej sytuacji.

Osoby w nieco starszym wieku mogą codziennie funkcjonować na wyuczonych schematach myślania, które nakazują im ukrywać swoje emocje i nie rozmawiać o nich. Dodatkowo w przypadku mężczyzn częstym zjawiskiem może być pracoholizm – rzucanie się w wir pracy aby zająć czymś przykre myśli lub spełnić oczekiwania nakładane przez presję społeczeństwa. Poza tym wiele osób, które są starsze wiekowo, mogą być przekonane, że “dla nich już za późno” albo “jestem na to za stary”, co komplikować może decyzje o podjęciu walki o siebie, udania się na terapię. Mężczyźni cierpiący na zaburzenia depresyjne mogą mieć również większe skłonności przechodzenia przez ataki gniewu, częściej również decydują się, na ograniczenie lub całkowite zerwanie kontaktów z najbliższymi. Motywacje do tego mogą być najróżniejsze, jednak osoby pogrążone w depresji i cierpieniu prawdopodobnie będą przekonane, że i tak nikt ich nie zrozumie, nie udzieli im pomocy, na którą często w swojej własnej opinii nie zasługują.

Niestety, wraz z wiekiem u mężczyzn cierpiących na depresję rośnie ryzyko podjęcia próby samobójczej. Statystyki pokazują, że męska depresja znacznie częściej kończy się tragicznie niż kobieca. Wynika to z faktu, że mężczyźni mają skłonność do wybierania bardziej gwałtownych i nieodwracalnych metod odebrania sobie życia, co drastycznie ogranicza szanse na ich uratowanie.

Należy jednak pamiętać, że zmiana jest możliwa, choć pierwszy krok do niej bywa tym najtrudniejszym

*warto jednak pamiętać, że statystyki te mogą być niedoszacowane, ponieważ wielu mężczyzn nie przyznaje się do swojego stanu, w obawie przed oceną i odrzuceniem.

Depresja u mężczyzn a organizm – jakie witaminy i niedobory mają znaczenie?

Istotnym aspektem w zdrowiu psychicznym, niewątpliwie jest nasze ciało. To ono bowiem dostarcza nam szeregu informacji, dzięki którym łatwiej zauważyć nam ewentualne nieprawidłowości. Kiedy np. jesteśmy zestresowani, możemy odczuwać szybsze bicie serca, czy napięcia w ciele – to fizyczne objawy emocji. Depresja także nie objawia się wyłącznie pogorszeniem nastroju ale również zaburzonym snem, silnymi napięciami i bólami, czy problemami z układem trawiennym – warto tutaj zwrócić uwagę na to, że nerw błędny łączy ze sobą mózg i jelita. Dlatego też, oprócz wsparcia psychologicznego, ważne jest zadbanie o swoje ciało.

Wśród witamin i suplementów wspierających nastrój wspierających samopoczucie warto zwrócić uwagę na:

Witamina D₃ – reguluje układ odpornościowy oraz wpływa na nastrój, a jej niedobór często jest powiązany z objawami depresji,
Witaminy z grupy B (B₆, B₉, B₁₂) – wpływają na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, odgrywają istotną rolę w produkcji neuroprzekaźników (serotonina, dopamina), a ich niedobory mogą się objawiać zmęczeniem i obniżonym nastrojem,
Cynk – stanowi ważny element dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz wpływa na neuroplastyczność,
Magnez – jest kluczowy dla prawidłowego przyswajania witaminy D₃, wspomaga układ nerwowy, wpływa na sen, a także ma działanie uspokajające, redukuje stres i napięcie,
Omega-3 (EPA+DHA) – wykazują działanie przeciwzapalne, wspierają pracę mózgu, a także łagodzą objawy depresji (EPA),
Ashwagandha – wykazuje działanie adaptogenne, obniża poziom kortyzolu (hormon stresu),
Probiotyki (psychobiotyki) – odbudowują mikrobiotę jelitową, wpływając tym samym na oś jelita-mózg, co może być korzystne dla samopoczucia,
Dziurawiec – ma działanie podobne do leków przeciwdepresyjnych, jest skuteczny w łagodnej depresji, ale może być reaktywny z lekami – dlatego warto skonsultować jego przyjmowanie z lekarzem,
Szafran – wpływa na serotoninę, przez co może poprawiać nastrój; może wykazywać działanie zbliżone do lekkich antydepresantów.

Niezwykle istotne jest aby pamiętać, że witaminy powinny pochodzić przede wszystkim z pokarmu, a przyjmowanie suplementacji w formie zastępstwa, czy nadmiarowo – kiedy nie jest konieczna, może przynieść więcej szkody niż pożytku. W razie wątpliwości o konieczności suplementacji warto rozważyć wykonanie badań krwi i konsultację z lekarzem, a w przypadku trudności z pozyskaniem odpowiednich ilości witamin z pokarmu, czy potrzeby nauki zdrowego odżywiania – z dietetykiem.

Jak pomóc mężczyźnie z depresją? Wsparcie dla bliskich

Z wielu prywatnych, społecznych, czy kulturowych powodów, wielu mężczyzn nie chce sięgnąć po pomoc. Mogą również nie wiedzieć do jakich miejsc zgłosić się w poszukiwaniu wsparcia. Współcześnie istnieje możliwość uzyskania jej poprzez terapię, także w formie, jaką jest konsultacja psychologiczna online – która umożliwia uzyskanie kontaktu ze specjalistami, niezależnie od miejsca zamieszkania. Warto również sprawdzić, co pomaga w leczeniu depresji i jakie formy wsparcia są najskuteczniejsze.

Na szczęście dziś powstają kolejne inicjatywy, dzięki którym możliwe będzie poruszenie tematu trudności z jakimi zmagają się mężczyźni na forum publicznym. Depresja jest poważnym tematem – zaburzeniem, które może spotkać każdego niezależnie od wieku, płci, czy stanu materialnego. Każda historia jest jednak inna, tak jak każda osoba.