26 maja w Polsce obchodzimy Dzień Matki. To dzień kojarzony z kwiatami, laurkami, wdzięcznością i ciepłymi słowami. Dla wielu osób jest to piękne święto bliskości. Warto jednak pamiętać, że za rolą mamy często kryje się także zmęczenie, odpowiedzialność, presja oraz emocje, o których nie zawsze łatwo powiedzieć głośno.

Bycie mamą nie oznacza konieczności bycia silną przez cały czas. Mama również może potrzebować odpoczynku, rozmowy, zrozumienia i profesjonalnego wsparcia. Dzień Matki może być dobrą okazją, aby zauważyć nie tylko to, ile mama daje innym, ale również czego sama potrzebuje.

Dzień Matki - święto, które może budzić różne emocje

Dzień Matki zwykle przedstawiany jest jako radosny i pełen wdzięczności. Dla wielu rodzin rzeczywiście jest to dzień wspólnego czasu, czułości i życzeń. Jednak nie dla wszystkich to święto wygląda tak samo.

Dla jednej osoby będzie to dzień radości z relacji z mamą. Dla innej – przypomnienie o jej stracie, chorobie, trudnej relacji rodzinnej albo braku bliskości, której potrzebowała. Trudne emocje mogą pojawić się również u kobiet, które doświadczyły poronienia, straty dziecka, bezpłodności lub bardzo obciążającego macierzyństwa.

Warto pozwolić sobie na własne przeżywanie tego dnia. Nie ma jednej prawidłowej reakcji na Dzień Matki. Można czuć wdzięczność, wzruszenie, żal, smutek, tęsknotę albo zmęczenie. Każda z tych emocji zasługuje na uważność.

Niewidzialne obciążenie mamy

Macierzyństwo wiąże się z codzienną opieką, troską i odpowiedzialnością. Często jednak poza widocznymi obowiązkami istnieje także obciążenie emocjonalne, którego otoczenie nie zauważa.

Mama może pamiętać o wizytach lekarskich, ubraniach, posiłkach, szkolnych sprawach, emocjach dziecka, organizacji domu i pracy zawodowej. Może jednocześnie próbować być spokojna, cierpliwa, dostępna i uśmiechnięta, nawet jeśli sama czuje się przeciążona.

Presja bycia „dobrą mamą” może prowadzić do przekonania, że nie wolno narzekać, prosić o pomoc ani mieć gorszego dnia. Wiele kobiet porównuje się do obrazów idealnego macierzyństwa widocznych w mediach społecznościowych. Tymczasem codzienność często wygląda zupełnie inaczej: zawiera zmęczenie, frustrację, niepewność, potrzebę samotności oraz momenty bezsilności.

Zmęczenie nie oznacza braku miłości do dziecka. Potrzeba odpoczynku nie jest egoizmem. Proszenie o pomoc nie świadczy o słabości.

Zdrowie psychiczne matek - dlaczego warto o nim mówić?

Zdrowie psychiczne mamy ma znaczenie nie tylko dla niej samej, ale również dla całej rodziny. Szczególnie wymagający może być okres ciąży oraz pierwszych miesięcy po porodzie. Według Światowej Organizacji Zdrowia około 10% kobiet w ciąży oraz 13% kobiet po porodzie doświadcza zaburzeń psychicznych, najczęściej depresji.

Depresja poporodowa, silny lęk, przewlekły stres lub poczucie osamotnienia nie są dowodem na to, że kobieta jest złą mamą. Są sygnałem, że potrzebuje wsparcia i odpowiedniej pomocy.

W Polsce realizowano między innymi program „Next Stop: Mum”, którego celem było rozpoznawanie ryzyka depresji poporodowej oraz kierowanie kobiet do konsultacji psychologicznych. Badania dotyczące programu podkreślają znaczenie wczesnego zauważania trudności i dostępu do profesjonalnego wsparcia.

Kiedy mama może potrzebować pomocy?

Każda kobieta może czasami odczuwać zmęczenie, rozdrażnienie albo smutek. Warto jednak zwrócić większą uwagę na sytuację, gdy trudne emocje utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się lub zaczynają utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Do sygnałów, których nie warto ignorować, mogą należeć:

przewlekły smutek lub częsty płacz,
silne poczucie winy i przekonanie, że jest się „złą mamą”,
ciągły lęk o dziecko lub o przyszłość,
rozdrażnienie, wybuchy złości i poczucie utraty kontroli,
trudności ze snem, nawet gdy istnieje możliwość odpoczynku,
brak radości z rzeczy, które wcześniej były przyjemne,
poczucie osamotnienia i wycofanie z kontaktów z bliskimi,
obojętność emocjonalna albo trudność w budowaniu relacji z dzieckiem,
myśli, że rodzina poradziłaby sobie lepiej bez niej,
myśli o zrobieniu krzywdy sobie lub dziecku.

Kiedy warto skonsultować się z psychologiem?

Rozmowę ze specjalistą warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy:

smutek, lęk lub napięcie utrzymują się przez wiele dni lub tygodni,
codzienne obowiązki zaczynają przerastać,
pojawia się poczucie izolacji i braku wsparcia,
relacja z partnerem lub dzieckiem staje się coraz trudniejsza,
kobieta nie potrafi odpocząć ani odzyskać poczucia równowagi,
doświadczenia ciąży, porodu lub macierzyństwa wywołują silne emocje,
Dzień Matki uruchamia bolesne wspomnienia związane z własną mamą albo stratą.

W Centrum Zdrowia Psychicznego Optimus w Poznaniu można skorzystać z konsultacji psychologicznej oraz wsparcia w trudnościach emocjonalnych, kryzysach rodzinnych i problemach psychicznych związanych z ciążą oraz okresem po porodzie. Dostępne są również konsultacje online. Umówienie wizyty możliwe jest telefonicznie pod numerem +48 509 509 580.

Dzień Matki jako okazja do prawdziwej troski

Dzień Matki może być okazją do wdzięczności, ale także do ważnej refleksji: czy mama, która troszczy się o innych, sama otrzymuje wystarczająco dużo wsparcia?

Czasami najpiękniejszym prezentem nie są kwiaty ani słodycze, lecz odpoczynek, uważna rozmowa, przejęcie części obowiązków albo pomoc w umówieniu wizyty u specjalisty.

Mama nie musi być idealna. Nie musi zawsze wiedzieć, co robić. Nie musi pozostawać sama ze zmęczeniem, lękiem ani smutkiem.

W Dniu Matki warto powiedzieć nie tylko: „Dziękuję”, ale również: „Jak mogę zadbać dziś o Ciebie?”