UZALEŻNIENIA • ALKOHOL
Alkohol – co warto wiedzieć?
Wpływ alkoholu na organizm, zachowanie i codzienne funkcjonowanie
Jednym z Polskich badań obejmujących kompleksowe badanie stanu psychicznego polskiego społeczeństwa jest badanie EZOP II – Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostęp do psychiatrycznej opieki zdrowotnej. Opublikowane wyniki przedstawiają, że u 26,5% osób dorosłych w ciągu życia można rozpoznać przynajmniej jedno zaburzenie psychiczne. Wśród trzech najczęściej występujących są: zaburzenia nerwicowe, zaburzenia nastroju oraz zaburzenia związane z używaniem substancji (Moskalewicz, i in. 2021).
Zaburzenie używania alkoholu – czym się charakteryzuje?
Wśród zaburzeń dotyczących używania substancji wyróżniamy między innymi zaburzenie używania alkoholu, które zgodnie z klasyfikacja DSM 5 charakteryzuje się:
- spożywaniem alkoholu w dużych, coraz większych ilościach,
- odczuwaniem silnego pragnienia spożycia alkoholu,
- trudnościami w przerwaniu, zaprzestaniu spożywania alkoholu,
- zmniejszeniu ilości czasu poświęcanego na czynności zawodowe, społeczne, rodzinne lub pasje i zainteresowania,
- kontynuowaniem spożywania alkoholu pomimo świadomości jego negatywnych skutków,
- objawami wynikającymi z odstawienia alkoholu (np. bezsenność, nudności, wymioty, drżenie rąk, omamy, iluzje wzrokowe, słuchowe lub czuciowe, niepokój).
Jak alkohol wpływa na organizm przy różnych stężeniach?
Efekt działania alkoholu można pogrupować ze względu na ilość spożytej substancji, która wpływa na stężenie alkoholu we krwi człowieka (stosunek objętości alkoholu do krwi).
Stężenie 0,2-0,5 promila charakteryzuje się spadkiem sprawności koordynacji ruchowo-wzrokowej, np. oko dłużej przyzwyczaja się do zmiany otoczenia (ciemności), pojawia się dłuższy czas reakcji na bodźce zewnętrzne (Cierpiałkowska, Chodkiewicz, 2020).
Stężenie 0,5-0,7 promila charakteryzuje się pogłębieniem spadku sprawności koordynacji ruchowo-wzrokowej. Występują trudności poznawcze w obszarze uczenia oraz zapamiętywania (Cierpiałkowska, Chodkiewicz, 2020). Ponadto występuje pobudliwość i zwiększona gadatliwość (Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, b.d.).
Przy stężeniu 0,7-2 promile pojawiają się wahania nastroju, zaburzenia równowagi, trudności w logicznym rozumowaniu i tworzeniu wniosków, agresja. Wzrasta ryzyko pojawienia się tz. urwanego filmu na drugi dzień (Cierpiałkowska, Chodkiewicz, 2020). Dochodzi do obniżenia progu bólu, wzrostu ciśnienia krwi oraz przyspieszenia akcji serca (Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, b.d).
Stężenie 2-3 promile charakteryzuje się wzmożoną sennością, zaburzeniami mowy, a także równowagi. Osoba może gubić wątek i zapominać co chciała powiedzieć (Cierpiałkowska, Chodkiewicz, 2020).
Przy stężeniu 3-4 promile osoba nie reaguje na bodźce zewnętrzne, występują znaczne zaburzenia świadomości, dochodzi do osłabienia, a nawet zaniku odruchów fizjologicznych, a w przypadku stężenia przekraczającego 4 promile pojawia się istotne zagrożenie życia. Może wystąpić śpiączka, a nawet zaburzenie układu oddechowego (Cierpiałkowska, Chodkiewicz, 2020; Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, b.d).
Skutki zdrowotne i społeczne spożywania alkoholu
Ponadto alkohol może prowadzić między innymi do chorób wątroby, serca. Podrażnia on błonę śluzową żołądka i jelit oraz zwiększa ryzyko chorób nowotworowych. Wpływa także na trudności w relacjach społecznych (w rodzinie, pracy, wśród znajomych), może powodować kłótnie, konflikty, ale i również nieobecności w pracy, czy pogorszenie wyników zawodowych (Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim, 2024).
Należy pamiętać, że każda dawka alkoholu wpływa na organizm człowieka. Zgodnie z oświadczeniem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nie ma nie ma bezpiecznej ilości spożywanego alkoholu, która nie wpływa na zdrowie (WHO, 2023).
Bibliografia
Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-5
Cierpiałkowska L., Chodkiewicz J., Uzależnienie od alkoholu. Oblicza problemu
Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom, Substancje psychoaktywne a zdrowie, https://kcpu.gov.pl/szkody-zdrowotne-i-uzaleznienia/substancje-psychoaktywne-a-zdrowie/?utm_source, dostęp: 21.08.2026
Moskalewicz J., Bujalski M., Dąbrowska K., Ostaszewski K., Pisarska A., Sierosławski J., Stokwiszewski J., Wciórka J., Wieczorek Ł., EZOP II. Kompleksowe badanie stanu zdrowia psychicznego społeczeństwa i jego uwarunkowań. Zaburzenia związane z używaniem substancji, hazard i ich uwarunkowania, https://ezop.edu.pl/wp-content/uploads/2021/12/EZOPII_Uzywanie-substancji.pdf, dostęp: 20.08.2026
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim, Negatywne skutki spożywania alkoholu, Gov.pl, https://www.gov.pl/web/psse-kamien-pomorski/negatywne-skutki-spozywania-alkoholu, dostęp: 20.08.2026
World Health Organization, No level of alcohol consumption is safe for our health, https://www.who.int/malta/news/item/04-01-2023-no-level-of-alcohol-consumption-is-safe-for-our-health, dostęp: 21.08.2026
Potrzebujesz rozmowy o alkoholu lub innych zachowaniach związanych z uzależnieniem?
Skontaktuj się z Centrum Optimus — pomożemy dobrać odpowiednią formę konsultacji.





