1. Hipotezy diagnostyczne: Jakie 3 główne kierunki diagnostyczne bierzesz pod uwagę? Uzasadnij je, oddzielając reakcję na przewlekły stres od możliwych zaburzeń nastroju, lęku, cech osobowościowych lub podejrzliwości.
zaburzenia nastroju – zaburzenia depresyjne, wypalenie zawodowe, złe samopoczucie
zaburzenia adaptacyjne – trudności z zaakceptowaniem obecnej sytuacji, co prowadzi do kolejnych konfliktów i pogłębiania się problemu, wieloletni konflikt, przeciążenie finansowe, pracę ponad siły, utrata kontaktu z dzieckiem i stan stałego alarmu
trudności w regulacji emocji – wysoka reaktywność, rozszczepienie obrazu siebie i innych, idealizacja terapeuty oraz trudność w przyjmowaniu granic

2. Różnicowanie: Jak odróżnisz realne doświadczenie krzywdy i niesprawiedliwości od poznawczego zawężenia, podejrzliwości lub narracji prześladowczej? O co konkretnie dopytasz?
Aby odróżnić ewentualne zaburzenie od realnych krzywd jakie spotkały Pana P. warto przyjrzeć się temu jaki jest jego sposób postrzegania tej sytuacji i tego w jaki sposób wyraża się na temat tego co go spotkało.
Jak Pan rozumie/widzi to wszystko co się wydarzyło?
Jakie odczuwa Pan emocje mówiąc o tym co się wydarzyło?
Czy rozmyślanie o tych wydarzeniach utrudnia Panu codzienne funkcjonowanie?
Zależy Panu bardziej na tym, żeby udowodnić swoją rację czy na tym aby poprawić obecną sytuację?

3. Terapia z zalecenia sądu: Jak wyjaśnisz pacjentowi różnicę między terapią, zaświadczeniem, opinią psychologiczną a opinią sądowo-psychologiczną? Jakie granice postawisz od pierwszych spotkań?
Terapia jest celowym działaniem, które ma na celu poprawę funkcjonowania osoby zmagającej się z problemami psychicznymi, psychosomatycznymi, fizycznymi. Zaświadczenie informuję o tym, że dana osoba brała udział w sesji terapeutycznej, konsultacji psychologicznej, przeszła przez jakieś konkretne badanie/testy, natomiast opinia psychologiczna powstaje na podstawie przeprowadzonej diagnozy i informuje o tym, co zostało stwierdzone u pacjenta na podstawie testów i sesji terapeutycznych – jest przygotowywana, w konkretnym celu – dla sądu, pracodawcy, szkoły itp. Opinia sądowo-psychologiczna najczęściej sporządzana jest przez biegłego sądowego i odpowiada na konkretne pytania postawione przez sąd.
Na pierwszych spotkaniach należy wyjaśnić powyższe pojęcia i wyraźnie zaznaczyć na czym będziemy się skupiać z pacjentem. Należy jasno podkreślić ja będzie wyglądała relacja terapeutyczna i upewnić się, że pacjent zrozumiał.

4. Opinia psychologiczna: Co można byłoby rzetelnie napisać po kilku spotkaniach, a czego absolutnie nie wolno stwierdzać na podstawie jednostronnej relacji i przesłanych materiałów?
Na podstawie dostępnych materiałów i informacji można przypuszczać, że Pan P. zmaga się z depresyjnymi zaburzeniami nastroju. Duże przemęczenie psychiczne jak i fizyczne wynikające z ilości pracy jakiej się podejmuje. Jest zdruzgotany obecną sytuacją i nie do końca widzi w tym swoją winę. Czuję się osądzony i oszukany przez system. Chcę odzyskać kontakt z córką, ale nie do końca jest w stanie postrzegać ją w ten sam sposób jak kiedyś, kiedy mógł się z nią widywać.
Absolutnie nie można póki co stwierdzić, żadnych konkretnych zaburzeń psychicznych, ponieważ do tego jest potrzebna szczegółowa diagnoza.

5. Dziecko w konflikcie: Jak rozumiesz fakt, że dziecko w jednych materiałach wygląda swobodnie przy ojcu, a w innych dokumentach pojawia się lęk i unikanie tematu ojca? Jak będziesz pracować z konfliktem lojalnościowym dziecka?
Najprawdopodobniej dziecko potrzebuje i chcę kontaktu z ojcem, ale jest w konflikcie lojalnościowym między ojcem a matką. Można przypuszczać, że matka przeciąga dziecko na swoją stronę i próbuje odciągnąć je od ojca. Mówi o nim złe rzeczy i przekonuje do tego córkę. Z dostępnych materiałów widać, że dziewczynka czuję się dobrze w obecności ojca i czuję wyraźny lęk, kiedy mówi mu prawdę i nie chcę, aby matka się o tym dowiedziała.
Dziecko również powinno brać udział w terapii, aby zyskać świadomość i pewność siebie. Powinno wiedzieć, że niezależnie od tego co powie to rodzice i tak ją kochają i będą przy niej. Dziewczynka boi się zawieść matkę i nie chcę pogarszać sytuacji, dlatego ważne aby była zapewniona, że zarówno matka jak i ojciec chcą jej dobra, jednak nie radzą sobie z kontaktem między sobą.

6. Nagrania z córką: Czy przesyłanie nagrań, na których dziecko mówi o matce, ojczymie i alkoholu, traktujesz jako dowód, zasób, czynnik ryzyka, czy element wciągania dziecka w spór? Jak o tym porozmawiasz z pacjentem?
Po części jest to dowodem na to jak na prawdę wygląda sytuacja, jednak przyznanie tego pacjentowi może wiązać się z tym, że będzie chciał dzięki temu wciągnąć dziecko w spór. Dlatego należy obejść się ostrożnie z tą informacją i zasugerować, że jest to cenna informacja w sprawie i należy przedyskutować, jakie są możliwe konsekwencje wykorzystania tego w sądzie.
7. Język pacjenta: Jak pracować z językiem typu „ona jest nienormalna”, „oni mnie zniszczą”, „jadę po nich w sądzie”, aby nie zawstydzić pacjenta, ale nauczyć go języka faktów i wpływu?
Zadawać pytania, które skłonią pacjenta do przemyśleń i zmiany postrzegania sytuacji.
Co masz na myśli mówiąc, że “ona jest nienormalna”?
W jaki sposób “cię zniszczą” i dlaczego tak uważasz?

8. Przemoc eksploatacyjna i dynamika rozwodu: Jak omówić z pacjentem możliwość bycia wykorzystywanym finansowo lub emocjonalnie, nie wzmacniając jednocześnie jednostronnej demonizacji drugiej strony?
Należy wraz z pacjentem skupić się na faktach i na tym jak przebiega sytuacja. Dopytać pacjenta jak konkretnie widzi tą sytuacje ze swojej perspektywy. Spróbować wymyślić różne alternatywne metody radzenia sobie z tą sytuacją, aby pacjent wiedział, że nie jest zostawiony sam sobie i że istnieją szanse i sposoby, aby w przyszłości zmienić przebieg sytuacji.

9. Nagła poprawa: Jak interpretujesz sytuację, w której na czwartym spotkaniu pacjent mówi, że jest lepiej i prawie nie porusza sprawy? Stabilizacja, odcięcie, unikanie, zmęczenie, strategia pod opinię – co sprawdzisz?
Pacjent może chwilowo poczuć złudną poprawę nastroju, wierząc że radzi sobie z sytuacją. Może to być również chwilowe wyparcie problemu, aby od niego uciec. Nie chcę zajmować się tą sprawą, ponieważ czuję, że nie jest to do końca zależne od niego.
Warto spytać go o nagłą zmianę samopoczucia i o to, co faktycznie się zmieniło i jak aktualnie się czuję.

10. Interwencje: Jakie trzy ćwiczenia zastosujesz najpierw: mapa wpływu, przepisywanie zdań na język neutralny, protokół 30 minut po triggerze, mentalizacja córki czy coś innego? Uzasadnij kolejność.
Ćwiczenie z mapą wpływu, aby uświadomić Panu P rzeczy, z którymi jest w stanie coś zrobić, aby poprawić sytuację, ale także uświadomić go, że istnieją również sytuacje, które są zupełnie niezależne od niego, na które nie ma wpływu. Dzięki temu będzie wiedział, na czym powinien się skupić, a co powinien sobie odpuścić i nauczyć się nie zamartwiać na zapas.
Napisanie listu “do córki”, którego nie wyśle – dlatego będzie mógł opisać całą sytuację ze swojej strony – jak on to widzi, jakie emocje mu przy tym towarzyszą i co chciałby, aby córka się dowiedziała z jego ust. Pisząc ten list Pan P może sobie uświadomić pewne głęboko zakorzenione uczucia, o których nawet nie zdawał sobie sprawy. Następnie może odczytać list na głos przy terapeucie i po kolei można omówić każdy aspekt.
Dziennik emocji – zapisywanie sytuacji, które wywołały silne poruszenie emocjonalne, aby później można było je przeanalizować w trakcie sesji i spróbować znaleźć metodę radzenia sobie z nimi w momencie kiedy znowu się pojawią.

11. Ryzyko i czerwone flagi: Jakie sygnały w dalszej pracy uznasz za alarmowe, mimo że obecnie nie zakładamy ostrego zagrożenia życia? Uwzględnij impulsywne decyzje, alkohol, pracę na wysokości, pogorszenie po pismach sądowych i agresywny język.
Sygnałem alarmowym może być zbyt emocjonalne podejście do sytuacji, które nie słabnie z ilością spotkań. W połączeniu z uporem i zapałem Pana P może to doprowadzić do impulsywnych i niekorzystnych dla niego sytuacji, które mogą być również zagrożeniem dla innych. Jeśli otrzyma kolejne pisma sądowe, które będą działały na jego niekorzyść, może to doprowadzić do pogorszenia nastroju i podjęcia złych decyzji pod wpływem emocji.

12. Proces terapeutyczny: Jakie role może próbować nadać terapeucie Pan P.? Ratownik, obrońca, świadek sądowy, sprzymierzeniec przeciw matce dziecka, kontener na dokumenty? Jak temu zapobiec?
Już od początku widać, że Pan P. próbuje zyskać w terapeucie sojusznika, który będzie po jego stronie i pomoże mu w walce przeciwko żonie i systemowi prawnemu. Dlatego bardzo ważne jest, aby terapeuta wyznaczył jasne granice i wytłumaczył na czym polega rola terapeuty i w jaki sposób może pomóc Panu P.

13. Zasoby: Który zasób Pana P. jest najważniejszy dla powodzenia terapii: pracowitość, przywiązanie do córki, zdolność do działania, kontynuowanie spotkań, czy potrzeba odzyskania godności? Jak go wykorzystasz?
Myślę, że dla powodzenia terapii istotna jest potrzeba odzyskania godności, która jest siłą napędową do dalszego uczestniczenia w sesjach, natomiast równie ważne jest także przywiązanie do córki, ponieważ potrzeba kontaktu z nią jest dodatkową motywacją, aby działać. Pracowitość Pana P. może być dodatkowym czynnikiem wspierającym jego walkę o lepszą przyszłość.

14. Podsumowanie: Co w tym przypadku najbardziej niepokoi, a co daje największą nadzieję na zmianę?
Najbardziej niepokoi odbiór całej sytuacji przez pacjenta, który bardzo chcę udowodnić swoja rację. Widać, że jest bardzo zdeterminowany do osiągnięcia swojego celu i odzyskania kontaktu z córką. Jednak przy tym wszystkim zatracił swoją uwagę i nie jest w stanie spojrzeć na córkę jako kochający ojciec.
Największą nadzieję na zmianę daje mobilizacja pacjenta – jeśli zmienimy jego perspektywę i sposób patrzenia na sytuację może to doprowadzić do uzyskania pożądanych przez pacjenta efektów bez walki za wszelką cenę, tylko z rozsądkiem

1. Myślę, że pierwszą hipotezą byłoby zaburzenie adaptacyjne albo reakcja na przewlekły stres, bo Pan P. od kilku lat żyje w konflikcie sądowym i jest bardzo przeciążony. Drugą możliwością są zaburzenia depresyjne z lękiem, bo w dokumentach jest informacja o depresji i sam mówi o wyczerpaniu. Trzecia hipoteza to trudności z regulacją emocji i pewna podejrzliwość, ale nie można tego stwierdzić po kilku spotkaniach

2.Pytałabym go o konkretne sytuacje i prosiła o przykłady zamiast samych ocen. Chciałabym wiedzieć, co wydarzyło się naprawdę, a co jest jego interpretacją. Dopytałabym też, jak reaguje w takich sytuacjach i czy zdarza się, że później patrzy na nie trochę inaczej

3. Powiedziałabym mu, że terapia ma pomóc jemu lepiej funkcjonować, a nie udowodnić, kto ma rację. Wyjaśniłabym też, że zaświadczenie może potwierdzić udział w terapii, ale nie jest tym samym co opinia psychologiczna czy sądowo-psychologiczna. Od początku postawiłabym granice, że nie będę opowiadać się po żadnej stronie konfliktu

4. Po kilku spotkaniach można napisać, jak pacjent funkcjonuje podczas terapii, jakie ma trudności i czy współpracuje. Nie można natomiast stwierdzić, kto mówi prawdę w konflikcie rodzinnym ani oceniać matki dziecka tylko na podstawie jego relacji i przesłanych materiałów

5. Moim zdaniem dziecko może być w konflikcie lojalnościowym. W jednych sytuacjach dobrze czuje się z tatą, a w innych może bać się mówić o nim albo o mamie. W terapii starałabym się pokazywać Panu P., że najważniejsze są potrzeby córki, a nie sam konflikt między rodzicami

6. Nie traktowałabym tych nagrań jako pełnego dowodu. Bardziej jako materiał pokazujący, że dziecko jest w trudnej sytuacji. Porozmawiałabym z pacjentem o tym, że córka nie powinna być wciągana w konflikt dorosłych

7. Starałabym się nie oceniać go za takie wypowiedzi. Zachęcałabym go, żeby zamiast mówić „oni mnie zniszczyli”, opowiadał o konkretnych sytuacjach i o tym, jak się wtedy czuł. Dzięki temu łatwiej byłoby skupić się na faktach

8. Powiedziałabym, że rozumiem, że może czuć się wykorzystywany, ale jednocześnie nie możemy zakładać, że druga strona jest całkowicie winna. Chciałabym skupić się na tym, jak ta sytuacja wpływa na niego i co może zrobić dla siebie

9. Nie zakładałabym od razu, że wszystko się poprawiło. Sprawdziłabym, czy naprawdę czuje się lepiej, czy po prostu jest zmęczony tematem albo chce pokazać się z lepszej strony przed ewentualną opinią

10. Najpierw wybrałabym mapę wpływu, żeby zobaczył, na co ma wpływ. Potem ćwiczenie z zamiany mocnych ocen na bardziej neutralne zdania. Na końcu pracowałabym nad spojrzeniem z perspektywy córki, żeby lepiej rozumiał jej sytuację

11. Zwracałabym uwagę na impulsywne decyzje, np. zamknięcie firmy, pogorszenie samopoczucia po sprawach sądowych, agresywny język oraz to, że pracuje na wysokości i jest bardzo przeciążony. Niepokojące byłoby też, gdyby coraz bardziej skupiał się tylko na walce

12. Wydaje mi się, że Pan P. może próbować zrobić z terapeuty swojego obrońcę albo świadka w sądzie. Dlatego od początku trzeba jasno powiedzieć, jaka jest rola terapeuty i pilnować granic

13. Największym zasobem wydaje mi się to, że mimo wszystko zgłosił się na terapię i ją kontynuuje. To daje szansę na pracę i stopniową zmianę. Myślę też, że ważne jest jego przywiązanie do córki, bo może być motywacją do poprawy

14. Najbardziej niepokoi mnie to, że Pan P. jest bardzo skupiony na poczuciu krzywdy i czasami zapomina o potrzebach córki. Największą nadzieję daje mi to, że nadal chce walczyć o kontakt z dzieckiem, uczestniczy w terapii i stopniowo zaczyna myśleć o zmianie swojego zachowania