ZABURZENIA SNU
Problemy ze snem rzadko są jedynie „gorszą nocą”. Gdy trudności z zasypianiem, wybudzaniem lub porannym zmęczeniem utrzymują się dłużej, szybko zaczynają wpływać na koncentrację, nastrój, odporność na stres i ogólne funkcjonowanie w ciągu dnia. Niewyspanie potrafi obniżać wydajność w pracy, pogorszyć relacje i nasilać napięcie psychiczne.
W Centrum Optimus pomagamy osobom, które chcą odzyskać spokojny, regenerujący sen. Pracujemy w sposób uporządkowany i indywidualny — tak, aby dotrzeć do realnej przyczyny trudności i skutecznie ją zmniejszyć.
Zaburzenia snu – definicja
Zaburzenia snu to grupa trudności obejmujących problemy z zasypianiem, utrzymaniem ciągłości snu, zbyt wczesnym wybudzaniem, nadmierną sennością w ciągu dnia, nieprawidłowym rytmem snu i czuwania.
O problemie klinicznym mówimy wtedy, gdy trudności utrzymują się, powodują zmęczenie lub pogorszenie funkcjonowania i nie mijają mimo prób „wyspania się”.
Zaburzenia snu – objawy
Objawy mogą pojawiać się w nocy oraz w ciągu dnia.
1) Objawy nocne
trudność z zaśnięciem mimo zmęczenia, długie leżenie „z otwartą głową”, częste wybudzenia, płytki, przerywany sen, zbyt wczesne budzenie się bez możliwości ponownego zaśnięcia, niespokojny sen, koszmary.
2) Objawy dzienne
uczucie niewyspania po nocy, senność w ciągu dnia, spadek koncentracji i pamięci, drażliwość, wahania nastroju, obniżona odporność na stres, zmęczenie mimo odpoczynku.
Zaburzenia snu – rodzaje
Najczęściej spotykane trudności to:
1) Bezsenność (insomnia)
Najbardziej rozpowszechniona forma obejmuje: problemy z zasypianiem, wybudzenia w nocy, zbyt wczesne pobudki, sen nie dający regeneracji.
Może mieć charakter krótkotrwały lub przewlekły.
2) Nadmierna senność (hipersomnia)
Dominującym objawem jest nadmierna potrzeba snu lub silna senność w ciągu dnia mimo przespanej nocy.
3) Zaburzenia rytmu okołodobowego
Sen pojawia się o nietypowych porach (np. bardzo późne zasypianie i trudności z porannym wstawaniem), co utrudnia funkcjonowanie w standardowym trybie dnia.
4) Parasomnie
Nieprawidłowe zjawiska w trakcie snu, np.: koszmary senne, lunatykowanie, epizody silnego pobudzenia nocnego.
Zaburzenia snu – przyczyny
Problemy ze snem najczęściej mają wiele współwystępujących przyczyn, m.in.: przewlekły stres i napięcie, nadmierne pobudzenie wieczorne („gonitwa myśli”), zaburzenia lękowe i obniżony nastrój, nieregularny tryb życia, praca zmianowa, nieprawidłowa higiena snu (ekrany, kofeina, nieregularne godziny), utrwalony mechanizm: im bardziej starasz się „zasnąć na siłę”, tym trudniej zasnąć.
Często powstaje błędne koło: gorsza noc → napięcie przed kolejną → większe pobudzenie → jeszcze trudniejsze zasypianie.
Zaburzenia snu – jak leczyć (psychoterapia)
Skuteczna pomoc zaczyna się od ustalenia, co podtrzymuje problem ze snem. W wielu przypadkach bardzo dobre efekty przynosi psychoterapia, szczególnie podejście poznawczo-behawioralne ukierunkowane na bezsenność (CBT-I).
W pracy terapeutycznej skupiamy się na: identyfikacji czynników utrwalających bezsenność, wyciszaniu nadmiernego pobudzenia wieczornego, pracy z gonitwą myśli przed snem, odbudowie zdrowego rytmu snu i czuwania, zmianie nawyków, które nieświadomie pogarszają sen, przerwaniu błędnego koła napięcia i bezsenności.
Celem nie jest „zasypianie na siłę”, lecz przywrócenie warunków, w których sen pojawia się naturalnie.
Jeśli problemy ze snem utrzymują się tygodniami, powodują zmęczenie lub wpływają na Twoje funkcjonowanie — warto skorzystać ze wsparcia. Im szybciej zostanie przerwany mechanizm bezsenności, tym łatwiej wrócić do regenerującego snu.