UZALEŻNIENIA
Uzależnienie rzadko zaczyna się spektakularnie. Najczęściej zaczyna się od ulgi: po alkoholu łatwiej zasnąć, po scrollowaniu łatwiej nie myśleć, po pornografii łatwiej rozładować napięcie, po zakupach łatwiej poczuć chwilową kontrolę. Z czasem jednak pojawia się koszt: rosną konsekwencje, wstyd, ukrywanie i poczucie, że to coś zaczyna rządzić życiem. Uzależnienie dotyka nie tylko osoby używającej, ale też jej relacji, pracy i poczucia własnej wartości.
W Centrum Optimus pomagamy bez oceniania. Nie sprowadzamy problemu do „braku silnej woli”. Skupiamy się na realnych mechanizmach i krokach, które prowadzą do trwałej zmiany.
Definicja
Uzależnienie to stan, w którym używanie substancji lub wykonywanie określonego zachowania staje się przymusowe i trudne do kontrolowania, mimo negatywnych konsekwencji. Charakterystyczne jest to, że nawraca impuls „muszę”, pojawia się utrata kontroli nad ilością lub czasem, a odstawienie wiąże się z dyskomfortem psychicznym, napięciem, rozdrażnieniem lub silną potrzebą powrotu do nawyku.
Objawy
Częstym sygnałem jest utrata kontroli, czyli sytuacja, w której planujesz „tylko trochę”, a kończy się inaczej. Pojawia się narastająca tolerancja, czyli potrzeba większej dawki lub dłuższego czasu, by poczuć efekt. Pojawiają się obietnice składane sobie i innym, które trudno utrzymać, oraz ukrywanie lub minimalizowanie problemu. Wiele osób zauważa, że uzależnienie staje się głównym sposobem radzenia sobie ze stresem, smutkiem, samotnością czy napięciem. W relacjach pojawiają się konflikty, spadek zaufania, izolacja, a w pracy spadek efektywności. Nierzadko narasta wstyd i poczucie winy, które paradoksalnie jeszcze bardziej pcha w nawyk.
Rodzaje
Uzależnienia mogą dotyczyć substancji, takich jak alkohol, leki czy inne środki, ale też zachowań, takich jak hazard, pornografia, gry, zakupy, jedzenie czy media społecznościowe. Mechanizm bywa podobny: chwilowa ulga i regulacja emocji, po której przychodzi koszt, a potem potrzeba powtórzenia.
Przyczyny
Uzależnienie zwykle rozwija się na styku wrażliwości biologicznej, stresu, dostępności oraz sposobów regulowania emocji. Często stoi za nim chroniczne napięcie, samotność, trudne doświadczenia, brak wsparcia lub przekonanie, że „inaczej nie umiem się uspokoić”. Wiele osób przez lata nie uczy się bezpiecznych sposobów radzenia sobie z emocjami, a uzależnienie staje się najszybszym „narzędziem” ulgi.
Jak pomagamy w Centrum Optimus?
W Centrum Optimus pomagamy przerwać błędne koło: bodziec – napięcie – ulga – koszt – wstyd – powrót do nawyku. W psychoterapii identyfikujemy wyzwalacze, uczymy alternatywnych sposobów regulacji emocji, pracujemy nad nawrotami i budujemy plan, który jest możliwy do utrzymania w realnym życiu. Wzmacniamy motywację, odbudowujemy poczucie wpływu i pomagamy odzyskać relacje z samym sobą oraz z innymi. Celem jest trwała trzeźwość lub trwałe przerwanie zachowania nałogowego oraz życie, które nie wymaga ucieczki w nawyk, żeby przetrwać dzień.
Jeśli chcesz, przygotuję pozostałe tematy w identycznym, bardziej szczegółowym formacie: kryzys w związku/rodzinny, trudności seksualne, wsparcie LGBT+, problemy w ciąży i po ciąży, samoocena