TRUDNOŚCI SFERZE SEKSUALNEJ
Trudności w sferze seksualnej często pojawiają się po cichu. Najpierw jest mniejsze zainteresowanie bliskością, napięcie w ciele, unikanie zbliżeń albo myśl, że „coś jest ze mną nie tak”. Z czasem może pojawić się lęk przed kolejną próbą, poczucie wstydu, presja, by „działać normalnie”, oraz narastające oddalenie w relacji.
Dla wielu osób najtrudniejsze jest to, że o seksualności wciąż mówi się z trudem. Wstyd, przekonanie, że „to powinno działać samo”, albo obawa przed oceną sprawiają, że problem bywa ukrywany nawet latami. Tymczasem trudności w sferze seksualnej są częste i mogą dotyczyć osób w każdym wieku, niezależnie od płci czy statusu relacji.
Definicja
Trudności seksualne to utrzymujące się problemy związane z pożądaniem, pobudzeniem, orgazmem, bólem podczas współżycia lub lękiem przed kontaktem seksualnym, które powodują cierpienie lub napięcie w relacji.
Nie są one „dowodem niesprawności” ani „brakiem atrakcyjności”. To złożone trudności, w których nakładają się czynniki psychologiczne, relacyjne i fizjologiczne. Często mają charakter wtórny – rozwijają się w odpowiedzi na stres, konflikty, zmęczenie, doświadczenia z przeszłości lub presję związaną z oczekiwaniami wobec siebie.
Trudności w sferze seksualnej – objawy
Objawy mogą przyjmować różne formy, ale zwykle obejmują kilka obszarów.
Objawy emocjonalne
Pojawia się lęk przed zbliżeniem, napięcie, wstyd, poczucie winy albo obawa przed oceną przez partnera/partnerkę. Często towarzyszy im frustracja, smutek lub poczucie oddalenia w relacji. U niektórych osób seksualność zaczyna kojarzyć się bardziej z obowiązkiem niż z przyjemnością.
Objawy poznawcze
Charakterystyczne są natrętne myśli typu „muszę się sprawdzić”, „zawiodę”, „coś jest ze mną nie tak”. Pojawia się nadmierna koncentracja na własnym ciele i „wydajności”, co paradoksalnie utrudnia spontaniczność i przyjemność. Częste jest myślenie katastroficzne po pojedynczym nieudanym doświadczeniu.
Objawy fizyczne
Mogą obejmować obniżone libido, trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem pobudzenia, problemy z erekcją, trudność w osiągnięciu orgazmu, przedwczesny wytrysk, suchość pochwy lub ból podczas współżycia. Napięcie psychiczne często przekłada się bezpośrednio na napięcie mięśniowe i reakcje ciała.
Objawy w zachowaniu
Osoba może unikać bliskości, skracać kontakt fizyczny, wycofywać się z inicjowania zbliżeń albo wchodzić w nie mimo braku gotowości, by „uniknąć konfliktu”. Często pojawia się unikanie rozmów o seksualności oraz dystans emocjonalny.
Trudności w sferze seksualnej – rodzaje
Trudności mogą dotyczyć różnych etapów reakcji seksualnej.
Zaburzenia pożądania obejmują obniżone lub brak zainteresowania seksem.
Zaburzenia pobudzenia dotyczą trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem reakcji fizjologicznej.
Zaburzenia orgazmu polegają na opóźnieniu, braku orgazmu lub trudności w jego osiągnięciu mimo odpowiedniej stymulacji.
Zaburzenia bólowe obejmują ból podczas współżycia oraz nasilone napięcie mięśniowe utrudniające penetrację.
Trudności mogą mieć charakter sytuacyjny (pojawiają się w określonych okolicznościach) lub uogólniony (występują w większości sytuacji intymnych).
Przyczyny
Przyczyny są zazwyczaj wieloczynnikowe. Znaczenie mają przewlekły stres, przemęczenie, napięcie w relacji, konflikty, brak komunikacji, doświadczenia odrzucenia, a także wcześniejsze doświadczenia przemocy lub przekroczenia granic.
Istotne są również czynniki biologiczne, takie jak zaburzenia hormonalne, choroby przewlekłe, przyjmowane leki czy zmiany związane z wiekiem. Często trudności seksualne są efektem błędnego koła: pojedyncze niepowodzenie prowadzi do lęku, lęk zwiększa napięcie, a napięcie utrudnia kolejne doświadczenia.
Jak pomagamy w Centrum Optimus?
W Centrum Optimus pracujemy nad przywracaniem poczucia bezpieczeństwa w obszarze seksualności. W terapii pomagamy zrozumieć mechanizmy podtrzymujące trudność – takie jak presja wykonaniowa, nadmierna samokontrola, unikanie rozmowy czy tłumienie emocji.
Uczymy regulacji napięcia, pracy z ciałem oraz komunikacji w relacji. W bezpiecznym tempie odbudowujemy kontakt z przyjemnością i bliskością, bez presji „natychmiastowej poprawy”. W razie potrzeby współpracujemy także z lekarzami specjalistami, aby wykluczyć lub leczyć podłoże somatyczne.
Celem nie jest jedynie „naprawienie problemu”, ale odzyskanie swobody, intymności i poczucia, że seksualność może być źródłem bliskości i satysfakcji, a nie napięcia i wstydu. Jeśli czujesz, że trudności w tej sferze wpływają na Twoje samopoczucie lub relację, warto sięgnąć po wsparcie. Rozmowa może być pierwszym krokiem do realnej zmiany.