Jak pomóc bliskiej osobie, która doświadcza kryzysu psychicznego?
Temat zdrowia psychicznego jest dziś wyjątkowo obecny w mediach i codziennych rozmowach, dzięki czemu coraz częściej mówi się też o kryzysach emocjonalnych. Takie trudne momenty to duże wyzwanie — zarówno dla osoby, która ich doświadcza, jak i dla jej bliskich.
Trudno się patrzy na cierpienie ważnej dla nas osoby. Rozwody, choroby, żałoba, utrata pracy — to tylko niektóre sytuacje, które mogą doprowadzić do kryzysu.
Gdy widzimy, że ktoś bliski zmaga się z takim doświadczeniem, naturalnie pojawia się pytanie: jak mogę pomóc? Nawet drobne gesty mogą mieć wtedy wielkie znaczenie.
Bądź obecny fizycznie i zapewnij bezpieczną przestrzeń do rozmowy
W erze smartfonów łatwo o złudzenie bycia w ciągłym kontakcie. Jednak wiadomości czy reakcje online nie zastąpią realnej obecności.
Kluczowe jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni do rozmowy.
Czasem wystarczy zwykłe:
„Jestem tu, żeby cię wysłuchać.”
Warto pamiętać, że osoba w kryzysie nie zawsze będzie gotowa mówić o swoich trudnościach. Ważne jest, by nie naciskać, ale dać sygnał, że jesteśmy obok.
Nie szukaj od razu rozwiązania
Kiedy komuś źle, naturalną reakcją jest chęć „naprawienia” sytuacji. Tymczasem najbardziej pomaga akceptacja emocji, a nie natychmiastowa porada.
Dobrym rozwiązaniem jest zapytać:
„Czego teraz potrzebujesz? Porady czy po prostu obecności?”
Pomóż w codziennych sprawach — nawet bez pytania
W kryzysie psychicznym trudno wykonywać zwykłe obowiązki, takie jak porządki czy zakupy.
Dlatego warto zaoferować realną pomoc, na przykład:
- zrobić zakupy i zostawić je pod drzwiami,
- przygotować posiłek,
- pomóc w sprzątaniu.
Takie wsparcie odciąża osobę w kryzysie, zmniejsza stres i daje poczucie, że nie jest sama — bez konieczności podejmowania dodatkowych decyzji.
Angażuj się w działania „obok” zamiast nacisku na rozmowę
Terapie narracyjne oraz psychologia traumy wskazują, że wspólne działania, takie jak:
- gotowanie,
- sprzątanie,
- spacer,
pomagają osobie otworzyć się bez poczucia presji.
Ruch, rytm i powtarzalność tych aktywności wspierają odzyskanie poczucia stabilności i regulują układ nerwowy.
Możesz zaproponować:
- „Może coś razem ugotujemy?”
- „Chcesz pójść na spacer? Pooddychamy świeżym powietrzem, nie musimy rozmawiać.”
Wspólna obecność w aktywności buduje więź i pomaga ciału uspokoić się po stresie.
Nie bój się trudnych tematów — pytaj wprost, ale delikatnie
Ludzie często unikają rozmów o samobójstwie, obawiając się, że „podsuną komuś pomysł” — to mit.
Badania pokazują, że pytania zadane z troską mogą uratować życie.
Warto zapytać wprost, czy bliska osoba:
- ma myśli samobójcze,
- czuje, że może zrobić sobie krzywdę,
- chce o tym porozmawiać.
Taka rozmowa daje przestrzeń na nazwanie trudnych emocji i doświadczeń — bez oceny i presji.
Pomóż w organizacji pomocy specjalistycznej
Jeśli osoba jest otwarta, możesz pomóc w:
- znalezieniu terapeuty,
- wyszukaniu psychiatry,
- sprawdzeniu telefonu zaufania,
- umówieniu wizyty.
Czasem nawet zrobienie jednego telefonu to zbyt wiele dla osoby w kryzysie — dzięki Tobie łatwiej jej sięgnąć po profesjonalne wsparcie.
Zadbaj o własne granice i zasoby
Pomagając innym, nie zapominaj o sobie.
Bez zadbania o własne granice i zasoby trudno jest realnie wspierać innych.
Zbyt duże zaangażowanie bez odpowiedniego wsparcia może prowadzić do:
- przeciążenia,
- wypalenia emocjonalnego,
- frustracji.
Pamiętaj o swoich potrzebach — sen, odpoczynek, czas dla siebie, rozmowa z kimś zaufanym.
To nie egoizm — to fundament skutecznego wspierania innych.
Podsumowanie
Każdy kryzys jest łatwiejszy do przejścia, gdy mamy wsparcie bliskich.
Świadomość skutecznych sposobów pomocy to klucz zarówno do poprawy samopoczucia osoby w kryzysie, jak i nas samych.
Najważniejsze: dbajmy nie tylko o innych, ale również o siebie.
